Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Wirusowe zapalenie w?troby typu B (WZW typu B, "?ó?taczka wszczepienna") to jedna z najpowszechniejszych i najbardziej gro?nych chorób zaka?nych.

Wirusowe zapalenie w?troby typu B (WZW typu B, "?ó?taczka wszczepienna") to jedna z najpowszechniejszych i najbardziej gro?nych chorób zaka?nych. Wywo?uje j? wirus HBV, nazywany tak od skrótu angielskiej nazwy Hepatitis B Virus. Ocenia si?, ?e z HBV zetkn??o si? 2 miliardy ludzi na ca?ym ?wiecie. Oko?o 350 milionów osób jest przewlek?ymi nosicielami tego wirusa, a powik?ania WZW typu B s? co roku przyczyn? 1,2 miliona zgonów. Oblicza si?, ?e 25% bezobjawowych nosicieli wirusa HBV umrze z powodu przewlek?ego aktywnego zapalenia w?troby, marsko?ci lub pierwotnego raka w?troby.

Polska do niedawna by?a jednym z krajów o najwi?kszej zapadalno?ci na WZW typu B w Europie. Z powodu "?ó?taczki wszczepiennej" umiera?o kilkaset osób rocznie. Dzi? poszczyci? si? mo?emy niespotykanym na ?wiecie spadkiem zachorowa?. W latach 1993-2001 liczba zachorowa? na WZW typu B zmala?a o 82%. By?o to mo?liwe przede wszystkim dzi?ki upowszechnieniu szczepie?. Mimo to ryzyko zaka?enia HBV jest nadal du?e. W 2001 roku zanotowano w Polsce 2394 przypadki zachorowa?, przy czym najwi?ksz? liczb? zaka?e? odnotowano na ?l?sku (337 osób zaka?onych), a najwi?ksz? zapadalno?? w województwie kujawsko-pomorskim, gdzie na 100 tysi?cy mieszka?ców notuje si? 11,6 nowych zachorowa?. Ponadto szacuje si?, ?e oko?o 1%-2% Polaków, tj. a? ok. 500 tys. jest nosicielami wirusa i stanowi potencjalne ?ród?o zaka?enia dla innych. Oblicza si?, ?e do oko?o 60% zaka?e? wirusem HBV w naszym kraju dochodzi w placówkach medycznych.

Zaka?enie wirusem HBV mo?e by? nast?pstwem zabiegów medycznych, naruszaj?cych ci?g?o?? tkanek, takich jak iniekcje, dializy, gastroskopie, zabiegi stomatologiczne. Do zaka?enia dochodzi te? podczas zabiegów niemedycznych, na przyk?ad przek?uwania uszu, wykonywania tatua?u, manicure, w salonie fryzjerskim. Wirus HBV przenosi si? równie? poprzez kontakt seksualny z zaka?onym partnerem, a tak?e z zaka?onej matki na dziecko w czasie ci??y, porodu i w okresie oko?oporodowym. Drogi przenoszenia wirusa WZW typu B s? takie same jak w przypadku wirusa HIV, jednak wirus "?ó?taczki wszczepiennej" jest od 50 do 100 razy bardziej zaka?ny ni? wirus wywo?uj?cy AIDS. Do zaka?enia jednej osoby wirusem WZW typu B wystarczy jedynie 0,00004 ml zaka?onej krwi, natomiast do zaka?enia wirusem HIV potrzebne jest 0,1 ml zaka?onej krwi.

Leczenie przewlek?ego zapalenia w?troby typu B jest trudne i d?ugotrwa?e. Najlepsze efekty uzyskuje si? dzi?ki rocznej lub dwuletniej terapii lamiwudyn?. Zarówno przebieg WZW typu B, jak i powik?ania choroby s? bardzo ci??kie. "?ó?taczka wszczepienna" mo?e prowadzi? do marsko?ci w?troby, która cz?sto objawia si? wodobrzuszem, ?ó?taczk?, encefalopati? (zaburzeniem czynno?ci mózgu) i krwawieniami z ?ylaków prze?yku. Marsko?? w?troby mo?e prowadzi? do rozwoju raka pierwotnego tego narz?du, a wtedy jedyn? szans? na prze?ycie jest przeszczepienie w?troby.

Udowodniono, ?e jedyn? skuteczn? i d?ugotrwa?? metod? ochrony przed WZW typu B s? szczepienia ochronne. ?wiatowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Ameryka?ska Komisja ds. ?ywno?ci i Leków (FDA) stwierdzi?y, ?e zapobieganie WZW typu B poprzez szczepienia zmniejsza ryzyko zachorowania na pierwotnego raka w?troby. Szczepionk? przeciwko WZW typu B uwa?a si? wi?c za pierwsz? szczepionk? zapobiegaj?c? chorobie nowotworowej. Grupami szczególnie nara?onymi na zachorowanie na WZW typu B, którym polski Program Szczepie? Ochronnych (PSO) zaleca szczepienia przeciwko chorobie s?: dzieci i m?odzie? z roczników, których dot?d nie obj?? program szczepie? obowi?zkowych (a wi?c w wieku 11-13 lat i powy?ej 16 lat), kobiety w wieku rozrodczym, osoby które ze wzgl?du na tryb ?ycia lub wykonywane zaj?cia s? nara?one na zaka?enie zwi?zane z uszkodzeniem ci?g?o?ci tkanek lub poprzez kontakt seksualny, osobom chorym na cukrzyc?, ze schorzeniami nerek czy uk?adu kr??enia. O szczepieniach przeciwko chorobie powinni te? pomy?le? wyje?d?aj?cy do krajów o wysokiej zapadalno?ci na WZW typu B. Do niedawna PSO gwarantowa? bezp?atne szczepienie przeciwko chorobie pacjentom przed planowanymi zabiegami operacyjnymi. Obecnie osoby oczekuj?ce na operacje musz? finansowa? szczepienia we w?asnym zakresie.

Szczepionka przeciwko WZW typu B stosowana podczas "?ó?tego Tygodnia" zosta?a uznana na ?wiecie za "z?oty standard" zapobiegania "?ó?taczce wszczepiennej". Jest ona od ponad 13 lat stosowana w Polsce i w 175 innych krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych i krajach Unii Europejskiej. Szczepionka ta zosta?a zaakceptowana przez ameryka?ski Urz?d ds. ?ywno?ci i Leków (FDA), ?wiatow? Organizacj? Zdrowia (WHO) oraz Europejsk? Agencj? ds. Oceny ?rodków Farmaceutycznych (EMEA). Bezpiecze?stwo i skuteczno?? preparatu potwierdzono w ponad 250 badaniach klinicznych prowadzonych na ca?ym ?wiecie. Na ?wiecie podano jej ponad 700 mln dawek, a w Polsce blisko 35 mln dawek.

Zgodnie ze schematem podstawowym podaje si? trzy dawki szczepionki, druga przypada po miesi?cu od pierwszego wk?ucia, a trzecia po 6 miesi?cach od pierwszej dawki. Szczepionka stosowana podczas "?ó?tego Tygodnia" jako jedyna na rynku daje mo?liwo?? szczepienia wed?ug schematu przyspieszonego. Druga dawka szczepionki podawana jest po 7 dniach od przyj?cia pierwszej, a trzecia po 21 dniach. Oznacza to, ?e organizm zyskuje odporno?? na wirus HBV ju? w 4 tygodniu od rozpocz?cia szczepienia. Mo?e to by? szczególnie istotne dla osób planuj?cych wkrótce zabiegi operacyjne lub wyjazdy do krajów wysokiego ryzyka zaka?enia wirusem WZW typu B. Dawk? uzupe?niaj?c? podaje si? po 12 miesi?cach od dawki pierwszej.

Szczepionka stosowana podczas "?ó?tego Tygodnia" zapewnia d?ugotrwa?? ochron? przed zachorowaniem. Wed?ug najnowszych bada? u osób, które prawid?owo odpowiedzia?y na szczepienie podstawowe, nie ma potrzeby szczepienia tzw. dawk? przypominaj?c? po 5 latach od przyj?cia podstawowego cyklu szczepie?. Przyjmowanie dawek przypominaj?cych rekomenduje si? obecnie jedynie pracownikom s?u?by zdrowia i osobom z obni?on? odporno?ci?.

Zwi?zany ze stosowaniem tego preparatu ponad 80-procentowy spadek liczby zachorowa? na WZW typu B (z 40,3/100.000 osób w 1989 r. do 5,89/100.000 w 2001 r.) by? jedn? z przyczyn uznania go przez "Gazet? Farmaceutyczn?" za LEK DZIESI?CIOLECIA.

Osoby zdecydowane na szczepienie przeciwko WZW typu B maj? do dyspozycji tak?e pierwsz? na ?wiecie i jak dot?d jedyn? szczepionk? skojarzon? uodporniaj?c? jednocze?nie przeciwko "?ó?taczce wszczepiennej", jak i przeciwko wirusowemu zapaleniu w?troby typu A ("?ó?taczce pokarmowej").

Wi?cej informacji na temat wirusowych zapale? w?troby typu A i typu B oraz "?ó?tego Tygodnia" mo?na znale?? w Internecie pod adresem www.zoltytydzien.pl lub pod numerem Infolinii "Wszystko o Szczepieniach" 0 801 109 509.